Döteryum’un Keşfi

Kimyada (ya da fizikte her iki bilim dalını birbirinden ayırmıyorum) her element farklı fiziksel özelliklerde bulunabilir, örneğin içimize çektiğimiz oksijen böyle bir durumun sonucudur normal koşullarda oksijen (O^16) sekiz nötron barındırırken, O^17 dokuz ve O^18 10 nötron barındırır, bunlar oksijenin üç izotopudur bunların ortak noktası ise her koşulda kimyasal reaksiyon sonucu aynı ürünleri vermesidir ama oksijen periyodik cetvelde O^16 olarak bulunur. Döteryum’da böyle bir durumun sonucudur, kendisi hidrojenin ağır versiyonu olup ağır hidrojen olarak da adlandırılır ve çekirdeğine ise döteron denir. Bu izotopun ilginç özelliği ise en temel çekirdek olma özelliğini (yani en basit çekirdek) taşımaktadır. İzotop kavramını ilk kez Soddy ortaya atmıştır -1913 yılında daha sonrada Glasgow üniversitesine geçmiştir- Rutherford’la birlikte radyoaktivite üzerine yayınladıkları makalede bu kavramdan bahsetmektedir. Ama döteryumun keşfini yapan bilim insanı Harold Urey adında bir kimyacıdır, kendisi ilginç bir kişiliktir, şöyle ki; akademik kariyeri boyunca çadırda yaşamıştır. Zooloji ve kimya okumuştur, döteryumun keşfinden dolayı 1934 yılında Nobel kazanmıştır, makalesi iki yıl önce yayınlanmasına rağmen bu başarısı oldukça serüvenli bir hal almıştır. Kendisi 20,4 Kelvin derecede hidrojeni soğutmuş ve 7000 cm/küp hidrojeni buharlaştırmış ve nihayetinde döteryumu keşfetmeyi başarmıştır çünkü döteryum hidrojenden daha ağırdır ve döteryumun bulunduğu sulara ağır su denilmektedir, bundan dolayı döteryum normal suyun aksine alt bölümde kalmaktadır ve buhar halinde dipte döteryum kalmıştır (ben bu şekilde anlattım ama bu deneyleri o zamanın şartlarında düşünün ve zorluklarını da buna dahil edin yoksa hemen döteryumu keşfedip Nobel almadı Urey 🙂 ) diğeri ilginç bir yanı Nobel parasının yarısını İsidor Rabi’ye deneyleri için kullanması için vermiştir, kendisi çok zengin değildir hatta fakir denecek birisi ama yinede açık gönüllülükle bu paranın yarısını ona veriyor.

İsmail Çelik hakkında 217 makale
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (Chemistry)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*